Van tiết lưu là bộ phận nhỏ, ít người để ý nhưng lại quyết định trực tiếp máy có làm lạnh hiệu quả hay không. Máy làm đá vẫn chạy bình thường nhưng đá ra chậm, không đông hoặc đông không đều thường bắt nguồn từ chính bộ phận này.
Bài viết này giải thích rõ khái niệm, cấu tạo, nguyên lý hoạt động và dấu hiệu hư hỏng của van tiết lưu. Hãy đọc kỹ để biết trước khi sự cố ảnh hưởng nghiêm trọng đến máy.
Van Tiết Lưu Máy Làm Đá Là Gì?
Van tiết lưu là một trong bốn bộ phận chính cấu thành hệ thống lạnh, bên cạnh máy nén, dàn nóng và dàn lạnh. Van tiết lưu có tác dụng gì trong hệ thống này? Chức năng chính là giảm áp suất và điều tiết lưu lượng môi chất lạnh trước khi đưa vào dàn bay hơi. Bước quyết định toàn bộ khả năng làm lạnh của hệ thống.

Không có van tiết lưu, môi chất lạnh sẽ đi vào dàn lạnh với áp suất cao không kiểm soát, khiến quá trình bay hơi và hấp thụ nhiệt diễn ra không hiệu quả. Đây là lý do bộ phận nhỏ này lại đóng vai trò quan trọng trong toàn bộ chu trình làm lạnh của máy làm đá lẫn tủ lạnh, điều hòa.
Cấu Tạo Van Tiết Lưu Gồm Những Bộ Phận Nào?
Van tiết lưu tuy nhỏ nhưng gồm nhiều bộ phận phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo quá trình điều tiết môi chất lạnh diễn ra chính xác:
| Bộ phận | Nhiệm vụ |
| Bầu cảm biến nhiệt | Cảm nhận nhiệt độ môi chất trên đường hút và tạo áp suất điều khiển van |
| Ống mao dẫn | Truyền áp suất từ bầu cảm biến đến màng ngăn |
| Màng ngăn | Nhận tác động của áp suất để điều khiển độ mở của van |
| Lò xo điều chỉnh | Tạo lực đối kháng và điều chỉnh độ quá nhiệt của van |
| Kim van | Điều tiết lượng môi chất lạnh đi qua van |
| Lỗ van (orifice) | Tạo tiết diện dòng chảy để giảm áp suất và điều chỉnh lưu lượng môi chất |
| Thân van | Bao bọc và cố định các bộ phận, đồng thời tạo đường dẫn cho môi chất lạnh |
Mỗi bộ phận đóng vai trò riêng nhưng khi một trong số này gặp trục trặc, đặc biệt là phin lọc bị nghẹt cặn bẩn sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ khả năng điều tiết của van. Điều này sẽ kéo theo hàng loạt vấn đề ở các bộ phận phía sau.
Van Tiết Lưu Nằm Ở Đâu Trong Máy Làm Đá?
Van tiết lưu nằm ở đâu trong máy lạnh là thắc mắc phổ biến của nhiều người khi tìm hiểu về hệ thống này. Van được lắp đặt giữa dàn nóng và dàn lạnh, vị trí này giúp van tiếp nhận môi chất lạnh dạng lỏng áp suất cao từ dàn nóng, sau đó giảm áp trước khi đưa vào dàn lạnh. Với máy làm đá viên công nghiệp, van thường nằm ngay trước khay làm đá, ẩn bên trong khoang máy nên người dùng thông thường khó quan sát trực tiếp bằng mắt thường.

Chính vì vị trí lắp đặt kín đáo này, việc kiểm tra van tiết lưu đòi hỏi phải tháo mở một phần vỏ máy. Đây cũng là lý do nhiều người dùng chỉ phát hiện ra vấn đề khi máy đã có dấu hiệu bất thường rõ ràng như đá ra chậm hoặc không đều.
Nguyên Lý Van Tiết Lưu Hoạt Động Như Thế Nào?
Môi chất lạnh sau khi qua dàn nóng ở dạng lỏng với áp suất cao sẽ đi qua bộ phận này. Tại đây tiết diện dòng chảy bị thu hẹp đột ngột khiến áp suất giảm mạnh trong tích tắc.

Khi áp suất giảm, môi chất lạnh chuyển sang trạng thái nhiệt độ thấp, sẵn sàng đi vào dàn lạnh để hấp thụ nhiệt từ môi trường xung quanh. Đây chính là bước quyết định khả năng làm lạnh của toàn hệ thống. Nếu điều tiết không chính xác, lượng môi chất vào dàn lạnh sẽ quá nhiều hoặc quá ít, dẫn đến hiệu suất làm lạnh không ổn định.
Dấu Hiệu Van Tiết Lưu Bị Hỏng?
Dấu hiệu van tiết lưu bị hỏng không phải lúc nào cũng hiện ra ngay lập tức và rõ ràng. Nó thường bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ trong hiệu suất máy trước khi trở thành sự cố nghiêm trọng.
- Đá lâu đông hoặc mẻ đá bị thiếu: Khi van tiết lưu bị nghẹt một phần, lượng gas vào dàn bay hơi giảm xuống. Máy vẫn chạy nhưng thời gian làm một mẻ đá kéo dài hơn bình thường. Thay vì 15–20 phút, mẻ đá mất 25–30 phút hoặc hơn. Sản lượng đá trong ngày giảm rõ rệt.
- Đá ra không đều (viên cứng viên mềm trong cùng mẻ): Van tiết lưu hoạt động không ổn định khiến lượng gas phân bố không đều trên khay làm đá. Một số ô đóng băng đủ trong khi ô khác vẫn còn nước hoặc đá mỏng, dễ vỡ.
- Dàn bay hơi đóng tuyết bất thường: Van mở quá lớn (do lò xo yếu hoặc cảm biến lỗi) khiến gas vào nhiều hơn cần thiết, dàn bay hơi đóng tuyết dày và không tự tan được trong chu kỳ xả tuyết.
- Máy chạy liên tục nhưng không ra đá: Van bị tắc hoàn toàn ngăn gas vào dàn bay hơi. Máy nén vẫn chạy nhưng không có quá trình làm lạnh thực sự.
- Tiêu thụ điện tăng cao: Máy nén phải làm việc quá tải do van tiết lưu không điều tiết đúng lượng gas, kéo theo dòng điện tiêu thụ tăng.

Dấu hiệu van tiết lưu bị hỏng
Van Tiết Lưu Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Chất Lượng Và Hiệu Suất Máy Làm Đá?
Với máy làm đá viên công nghiệp, van tiết lưu hoạt động ổn định là điều kiện tiên quyết để chu trình đông đá diễn ra đúng thời gian tiêu chuẩn. Khi van gặp vấn đề, thời gian làm đá kéo dài hơn bình thường, đá ra không đều hoặc bị non. Những dấu hiệu này dễ bị nhầm với các nguyên nhân khác như khay đá bị bám cặn hay ảnh hưởng từ thời tiết nắng nóng.

Vì bộ phận này nằm sâu bên trong hệ thống lạnh, việc kiểm tra và thay thế cần có kỹ thuật viên chuyên môn thay vì tự xử lý tại nhà. Đây là lý do các chính sách bảo trì trọn đời từ nhà cung cấp uy tín trở nên quan trọng khi máy gặp sự cố liên quan đến bộ phận này.
Cách Sửa Chữa Và Thay Van Tiết Lưu Đúng Kỹ Thuật
Khi van chỉ bị tắc nhẹ do cặn bẩn, kỹ thuật viên có thể vệ sinh hoặc thông nghẹt để khôi phục khả năng điều tiết ban đầu. Tuy nhiên nếu van đã hỏng cơ học hoặc không còn khả năng điều tiết chính xác, giải pháp phù hợp nhất là thay van mới thay vì tiếp tục sửa chữa tạm thời.
Quy trình thay van đúng kỹ thuật thường gồm các bước sau:
- Ngắt nguồn điện và thu hồi gas trong hệ thống
- Tháo van cũ bằng dụng cụ chuyên dụng
- Lắp van mới đúng thông số kỹ thuật phù hợp với công suất máy
- Hút chân không để loại bỏ hơi ẩm còn sót lại trong hệ thống
- Nạp gas theo đúng định mức và kiểm tra lại toàn bộ hoạt động
TEV – Đơn Vị Chuyên Cung Cấp Máy Làm Đá Viên Sạch Uy Tín Toàn Quốc
TEV là đơn vị chuyên cung cấp các dòng máy làm đá viên, phục vụ nhu cầu sử dụng đá cho nhiều mô hình kinh doanh như quán cafe, trà sữa, nhà hàng, quán nhậu và các cơ sở F&B. Với nhiều mức công suất khác nhau, TEV mang đến các lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng đá thực tế của từng mô hình.

Máy làm đá TEV giúp các cơ sở kinh doanh chủ động hơn trong việc chuẩn bị nguồn đá sử dụng hằng ngày. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn đá bên ngoài, doanh nghiệp có thể tự sản xuất đá theo nhu cầu, thuận tiện hơn trong quá trình vận hành và kiểm soát lượng đá sử dụng.

Để lựa chọn được công suất máy phù hợp, bạn có thể liên hệ TEV qua hotline 0399 88 33 69 hoặc truy cập maylamdatev.com. Đội ngũ nhân viên sẽ tư vấn dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế và hỗ trợ báo giá hoàn toàn miễn phí.
>> Xem thêm: Khay Làm Đá Viên Công Nghiệp Là Gì? Cấu Tạo, Nguyên Lý Hoạt Động Và Cách Chọn Đúng
Thông tin liên hệ: Khay Làm Đá Viên Công Nghiệp Là Gì? Cấu Tạo, Nguyên Lý Hoạt Động Và Cách Chọn Đúng
Địa chỉ: A16/106 Đường 1A Vĩnh Lộc B, Bình Chánh, TP.HCM
Số điện thoại: 0399.883.369 – 0567978789
Email: maylamdatev@gmail.com


